
اصطلاحات دیتاشیت رنگ؛ راهنمای خواندن اطلاعات فنی
در این نوشتار قصد داریم برخی اصطلاحات فنی موجود در دیتاشیت رنگ را توضیح دهیم. اشراف به این مفاهیم علاوه بر فهم بهتر داده های دیتاشیت، در انتخاب محصول مناسب و اجرا صحیح رنگ کمک شایان توجهی خواهد کرد.
۱-دسته بندی ظاهری سطوح در حال خشک شدن
۱-۱ خشک شدن سطحی
خشکشدن سطحی، خشکشدن قابل لمس و پخت برای بهرهبرداری یکسان نیستند. نام آزمون و تعریف هر مرحله را از دیتاشیت همان محصول بخوانید؛ خشک بهنظررسیدن سطح بهتنهایی مجوز اجرای لایه بعد یا غوطهوری نیست.
۲-۱ خشک شدن قابل لمس
در تعریف رایج دیتاشیت، فشار ملایم انگشت نباید اثر یا چسبندگی محسوس باقی بگذارد؛ روش آزمون و شرایط اعلامشدهٔ سازنده ملاک است.
۳-۱ خشک شدن قابل حمل
زمانی است که فیلم رنگ به قدری سفت شده است که می توان با احتیاط آن را گرفته و حمل کرد.
۴-۱ خشک شدن قابل رنگ کاری مجدد
مدت زمانی است که پس از آن می توان لایه بعدی رنگ را روی سطح اعمال کرد بدون این که لایه ها با هم مخلوط شوند.
زمانهای خشکشدن و بازپوشانی به دمای زیرآیند، ضخامت، تهویه، رطوبت و نوع محصول وابستهاند. دمای مرجع را از جدول دیتاشیت بخوانید و حداقل و حداکثر فاصلهٔ بازپوشانی را رعایت کنید. پس از عبور از حداکثر فاصله یا آلودگی سطح، روش تمیزکاری و زبرکردن را از راهنمای اجرای همان سیستم بگیرید.
۵-۱ سخت شدن کامل
پخت برای بهرهبرداری مرحلهای است که پوشش طبق شرایط اعلامشدهٔ سازنده به مقاومت لازم برای سرویس موردنظر میرسد. افزایش دما میتواند زمان پخت را تغییر دهد، اما قاعدهٔ نصفشدن زمان بهازای هر ۱۰ درجه، جایگزین جدول محصول نیست. زمان غوطهوری، تماس شیمیایی و راهرفتن ممکن است متفاوت باشد.
۲-برخی تعاریف و پارامتر های مخصوص رنگ
۱-۲ براقیت فیلم نهایی
ظاهر و براقیت فیلم رنگ به پنج دسته زیر تقسیم بندی می شود. این داده ها برای فیلم خشک رنگ و زاویه تابش نوری 60 درجه (مطابق با ASTM D523) گردآوری شده است.

طبقه بندی فیلم رنگ بر اساس شفافیت
۲-۲ضخامت فیلم تر
ضخامت فیلم رنگ بلافاصله پس از اعمال بر روی سطح را ضخامت فیلم تر میگویند. روش های عملیاتی برای اندازه گیری فیلم رنگ تر وجود دارد که در نوشتارهای مربوط به بازرسی اعمال رنگ به آن اشاره شده است.
۲-۲ضخامت فیلم خشک
پس از فرآیند خشک شدن کامل رنگ، تنها بخشی از حجم اولیه رنگ اعمال شده بر سطح باقی می ماند. به ضخامت فیلم خشک به جامانده از رنگ پس از خشک شدن کامل رنگ، ضخامت فیلم خشک گویند. روش های اندازه گیری این پارامتر در بخش مربوط به بازرسی اعمال رنگ شرح داده شده است.
۲-۲درصد جامد
این پارامتر به صورت جامد حجمی و جامد جرمی تعریف می شود و نشان دهنده درصد حجمی (جرمی) از رنگ است که پس از خشک شدن بر روی سطح باقی می ماند. جامد حجمی با توجه به رابطه زیر محاسبه می گردد:

در این رابطه VS% نشان دهنده درصد جامد حجمی است.
همچنین رنگ ها را می توان بر اساس مقدار جامد حجمیشان در چهار دسته به شرح زیر طبقه بندی کرد:

دسته بندی رنگ بر اساس درصد جامد حجمی
۳- چگالی و وزن مخصوص
چگالی، جرم واحد حجم است و میتواند با g/cm³ یا kg/L بیان شود. چگالی نسبی (Specific Gravity) نسبت چگالی ماده به مرجع است و واحد ندارد؛ این دو اصطلاح را هنگام تبدیل کیلوگرم به لیتر اشتباه نگیرید.
برای رنگ دو جزئی بررسی کنید مقدار درجشده مربوط به جزء پایه، هاردنر یا مخلوط آمادهٔ مصرف است. دمای آزمون و واحد را از دیتاشیت بخوانید؛ نسبت اختلاط حجمی و وزنی نیز لزوماً برابر نیستند.
۴- محتوای مواد فرار آلی
این پارامتر مقدار مواد فرار آلی موجود در رنگ را به ازای هر لیتر از رنگ بیان می کند. همچنین در واحد انگلیسی این کمیت بر حسب مقدار ماده فرار آلی به پوند در هر گالن بیان می شود.
۵- عمر نگهداری رنگ در انبار
این پارامتر در انبارداری رنگ از اهمیت بالایی برخوردار است و عبارت است از مدت زمانی که می توان رنگ را در شرایط مطلوب انبار نگهداری کرد. مدت نگهداری و بازهٔ دمای انبارداری برای هر محصول از دیتاشیت و برچسب بستهبندی تعیین میشود؛ عدد یکساله یا یک بازهٔ دمایی ثابت برای همهٔ رنگها معتبر نیست. ظرف باید مطابق دستور سازنده بسته و دور از شرایط نامناسب نگهداری شود. در صورت نگهداری رنگ در شرایط نامناسب ممکن است پیش از زمان انقضای رنگ، خاصیت محتوای حلب از بین رفته و قابل اعمال نباشد. این مساله معمولا به صورت ژله ای شدن، کلوخه شدن و یا تشکیل لایه ضخیمی از فیلم خشک رنگ مشاهده می شود.
برای اطلاعات بیشتر مقاله اصول ایمنی در نگهداری و استفاده از رنگ را در همین وبسایت مطالعه نمایید.
برای مشاوره تخصصی و خرید رنگ های دریایی ، ساحلی ، فراساحلی ، صنعتی و ساختمانی کانسای با آرمانی فام تماس حاصل فرمایید.
چکلیست خواندن دیتاشیت
- نام دقیق محصول، گرید، نسخه و تاریخ سند را کنترل کنید.
- واحد ضخامت، جامد حجمی، نسبت اختلاط و دمای مرجع را مشخص کنید.
- حداقل و حداکثر بازپوشانی و زمان آمادهبودن برای سرویس را جدا بخوانید.
- دیتاشیت فنی را همراه برگهٔ ایمنی و راهنمای اجرای محصول بررسی کنید.
برای کاربرد این اطلاعات، راهنمای محاسبه مقدار رنگ دریایی را ببینید. برای انتخاب سیستم مناسب نیز با آرمانی فام تماس بگیرید.
نمونهٔ مرجع برای تعریف مراحل خشکشدن و بازپوشانی: دیتاشیت رسمی Jotun Alkyd Topcoat؛ اعداد آن به محصولات دیگر قابل تعمیم نیست.
