پس از گذر از عصر ابزار های سنگی، انسان به استفاده از فلزات به علت ویژگی های منحصر به فرد آن ها پرداخت. فلزاتی مانند مس، آهن، نقره و پس از آن آلومینیوم و روی مورد استفاده وسیع در صنایع مختلف قرار گرفت. اما مشکل بزرگ این مواد نیز ناپایداری آن ها به صورت خالص و تمایل آن ها برای تبدیل شدن به ترکیباتی مانند اکسید فلزی بود که موجب نابودی فلز می شد. در این زمان بود که لزوم وجود علمی به نام علم خوردگی [۱] و بررسی دلایل ایجاد این پدیده ناخواسته و روش های جلوگیری از آن مورد توجه قرار گرفت. خوردگی فلزات به شکل ها و دلایل مختلف به وجود می آید ولی مهمترین دلیل به وجود آمدن آن را می توان در واکنش های الکتروشیمیایی در فلزات بررسی کرد.

بر اساس تحقیقاتی که در سال های ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۰ در ایالات متحده آمریکا صورت گرفت، خسارات مستقیم ناشی از خوردگی رقمی حدود  ۲۷۶ میلیارد دلار در سال برآورد شد. بزرگی این رقم زمانی معلوم می شود که این عدد را با تولید ناخالص ملی آمریکا مقایسه شود. بر این اساس این هزینه معادل ۳.۱% کل تولید ناخالص ملی آمریکا است که ۱۳۷.۹ میلیارد دلار از این رقم تنها به بخش صنعت اختصاص دارد. در ایران نیز بررسی های غیر رسمی در این مورد صورت گرفت. بر اساس این تحقیقات، زیان های مستقیم ناشی از خوردگی در سال ۱۳۷۳ حدود ۵۰۰۰ میلیارد ریال، در سال ۱۳۷۵ حدود ۹۰۰۰ میلیارد ریال و در سال ۱۳۷۹حدود ۲۷۵۰۰ میلیارد ریال برآورد شده است.

به طور ویژه اگر خوردگی در آهن و فولاد را بررسی کنیم متوجه خواهیم شد که دو عامل رطوبت و وجود اکسیژن باعث ایجاد یک پیل الکتروشیمیایی بر روی سطح فلز شده و به مرور زمان فلز را اکسید کرده و به اصطلاح زنگ می زند.

با حذف هر یک از عوامل ایجاد کننده خوردگی می توان این فرآیند را به تاخیر انداخت اگر چه جلوگیری مطلق از این پدیده امری تقریبا غیر ممکن است. چند روش جلوگیری از خوردگی در ادامه عنوان شده است:

  • پوشش های سطحی

پوشش های ضد زنگ پرکاربردترین و ارزان ترین روش برای حفاظت از فلزات است. این پوشش ها با ایجاد سدی مقاوم از نفوذ هوا، رطوبت و به طور کلی عوامل مخرب بیرونی به داخل پوشش جلوگیری می کنند. مکانیسم ها و روش هایی که در این پوشش ها برای حفاظت از خوردگی به کار می روند در مقاله پوشش های ضد زنگ به تفضیل بررسی شده اند.

همچنین برای بررسی و خرید پوشش های تخصصی ضد زنگ و خوردگی کانسای به این صفحه مراجعه نمایید.

  • حفاظت کاتدی

در این روش با قرار دادن یک فلز فعال (مثلا فلز روی) در کنار بدنه یک فلز کم فعال تر (مانند فولاد)، از سازه حفاظت می شود. این روش به طور وسیع در حفاظت از خطوط لوله انتقال گاز و نفت، سازه های مدفون در خاک و شناور های دریایی استفاده می شود. همچنین در برخی موارد در کنار این سامانه از یک جریان مستقیم برق نیز استفاده می شود. این جریان الکتریکی سعی می کند تا فرآیند الکتروشیمیایی خوردگی را معکوس کند. این روش در خطوط لوله انتقال نفت و گاز کاربرد فراوان دارد.

شمش های روی نسب شده بر روی یک سکوی نفتی جهت جلوگیری از خوردگی پایه و بدنه سکو

شمش های روی نسب شده در کنار خطوط لوله انتقال نفت

برای مشاوره تخصصی و خرید رنگ های دریایی ، ساحلی ، فراساحلی ، صنعتی و ساختمانی کانسای با آرمانی فام تماس حاصل فرمایید.